15 Ιουλίου 2024
34.4 C
Athens

Δυσλεξία: Αίτια και μύθοι



Προτού συζητήσουμε τις αιτίες της δυσλεξίας, είναι σημαντικό να σημειώσουμε
τι δεν την προκαλεί.

Η δυσλεξία είναι μια μαθησιακή δυσκολία που επηρεάζει την ικανότητα του ατόμου να διαβάζει. Δεν σημαίνει όμως ότι το άτομο έχει μειωμένη νοημοσύνη, έλλειψη κινήτρων ή κακής όρασης.

Dyslexia awareness concept with letters

Ο Ρούντολφ Μπερλίν, ο οφθαλμίατρος του 19ου αιώνα από τη Γερμανία που πρωτοεντόπισε αυτή την κατάσταση στους νεαρούς ασθενείς του, δεν μπορούσε να εντοπίσει τίποτα λάθος στην όρασή τους και υπέθεσε ότι το πρόβλημα πρέπει να σχετίζεται με την ανατομία του εγκεφάλου. Αυτό πιστεύουν και τώρα οι επιστήμονες: Η δομή του εγκεφάλου, και η γενετική, πιθανώς οδηγεί ένα άτομο να αναπτύξει την πάθηση.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Νευρολογικών Διαταραχών ορίζει τη δυσλεξία ως μια μαθησιακή δυσκολία που βλάπτει συγκεκριμένα την ικανότητα του ατόμου να διαβάζει, αλλά όχι το επίπεδο νοημοσύνης του και δεν φταίει το άτομο που την έχει.

Δυσλεκτικά άτομα συχνά είναι δυνατόν  να είναι αρκετά ταλαντούχοι. Πολλοί διάσημοι ηθοποιοί, μουσικοί και καλλιτέχνες έχουν αυτή την κατάσταση.

Σύμφωνα με την Διεθνή Ένωση Δυσλεξίας, τα σημάδια του ταλέντου στους δυσλεκτικούς μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Ανώτερο προφορικό λεξιλόγιο
  • Περιέργεια
  • Μεγάλη φαντασία
  • Υψηλά επίπεδα δημιουργικότητας
  • Ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων έξω από το σχολείο

Ποιες είναι οι πιθανότητες να αναπτύξετε;

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ένα παιδί με δυσλεκτικό γονέα έχει 40 έως 60 τοις εκατό πιθανότητα να αναπτύξει δυσλεξία και ο κίνδυνος είναι υψηλότερος εάν και κάποιος συγγενείς έχει.

Είναι Κληρονομική;

Δυσλεξία

Ναι. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η δυσλεξία είναι κληρονομική και τρεις μεγάλες μελέτες σε δίδυμα έχουν δείξει ότι τα γονίδια μπορούν να συμβάλλουν στις μαθησιακές δυσκολίες.

Σε μια μελέτη του 2022 σε πάνω από 1,5 εκατομμύριο ενήλικες, οι επιστήμονες εντόπισαν 42 γενετικές παραλλαγές που συνδέονται έντονα με τη δυσλεξία. 

Οι ερευνητές έχουν επίσης παρατηρήσει ότι οι δυσλεκτικοί στο οικογενειακό ιστορικό τείνουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην χρήση και εκμάθηση της γλώσσα ως βρέφη και νήπια. 

Αυτό όμως δεν σημαίνει απόλυτα ότι το παιδί σας θα αναπτύξει δυσλεξία εάν έχετε την πάθηση ή ότι η κόρη σας θα την αναπτύξει επειδή ο γιος σας την έχει. Σημαίνει απλώς ότι ο κίνδυνος να εμφανιστεί είναι υψηλότερος από ό,τι αν δεν υπήρχε δυσλεξία στο οικογενειακό σας ιστορικό.

Ποιο μέρος του εγκεφάλου είναι υπεύθυνο για τη δυσλεξία;

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι γενετικές διαφορές στον εγκέφαλο των δυσλεκτικών ατόμων μπορεί να συμβάλουν στην κατάσταση, αλλά δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο τμήμα του εγκεφάλου που προκαλεί τη διαταραχή.

Οι μελέτες εικονικής απεικόνισης του εγκεφάλου έχουν δείξει ότι υπάρχουν αρκετές περιοχές στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου που εμπλέκονται στις οπτικοακουστικές διαδικασίες της ανάγνωσης.

Όταν διάφορες περιοχές του εγκεφάλου συνεργάζονται για να πραγματοποιήσουν μια εργασία ή να εκτελέσουν μια λειτουργία, οι νευρολόγοι αναφέρονται σε αυτό ως νευρωνικό δίκτυο. Υπάρχει ένα νευρωνικό δίκτυο που εμπλέκεται στην επεξεργασία ήχων και εικόνων έτσι ώστε ένα άτομο να μπορεί να διαβάσει, είτε δυνατά είτε σιωπηλά, και βρίσκεται σε αυτές περιοχές του αριστερού ημισφαιρίου:

  • Ινιακός λοβός
  • Κροταφοβρεγματικα
  • Κάτω μετωπιαίοι λοβοί (το κατώτερο, εδώ, αναφέρεται στην ανατομική του θέση)

Στους εγκεφάλους των ατόμων με δυσλεξία, οι νευρολόγοι έχουν παρατηρήσει μειωμένη δραστηριότητα και μειωμένη φαιά ουσία σε αυτές τις περιοχές του αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου. 

Ωστόσο, με τις σωστές παρεμβάσεις, ο εγκέφαλος είναι ικανός να αλλάξει. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Δυσλεξίας, μελέτες εικονικής απεικόνισης του εγκεφάλου που πραγματοποιήθηκαν σε δυσλεκτικά άτομα έδειξαν αλλαγές μετά τη λήψη οδηγιών ανάγνωσης. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αποτελεσματικές παρεμβάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε διαρκείς θετικές αλλαγές στον εγκέφαλο.

Είναι τα γονίδια οι μόνοι παράγοντες που παίζουν στην ανάπτυξη της δυσλεξίας;

Υπάρχουν περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η υγεία της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης δυσλεξίας σε άτομα με γενετική προδιάθεση.

Οι ακόλουθοι παράγοντες μπορεί να οδηγήσουν στην πάθηση: 

  • Πρόωρη γέννα
  • Χαμηλό βάρος κατά τη γέννηση
  • Έκθεση σε ναρκωτικά, αλκοόλ ή νικοτίνη ενώ βρίσκονταν στη μήτρα
  • Λοιμώξεις
  • Ελλείψεις οξυγόνου στο βρέφος
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση της μητέρας

Οι ερευνητές πιστεύουν επίσης ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η κακή διατροφή ή η έκθεση σε τοξίνες από το νερό ή η μπογιά μπορεί επίσης να συμβάλουν στην ανάπτυξη μαθησιακών διαταραχών.

Ενώ δεν υπάρχει θεραπεία για τη δυσλεξία, αν είστε έγκυος, το να διασφαλίσετε την υγεία σας όσο μπορείτε δεν θα βοηθήσει μόνο εσάς, αλλά μπορεί να προστατεύσει και το παιδί σας από να την αναπτύξει. Αν είστε έγκυος ή σκέφτεστε να γίνετε έγκυος, η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να είναι το καλύτερο πράγμα που μπορείτε να κάνετε.

Τι είναι η επίκτητη δυσλεξία και ποιους επηρεάζει;

Η αναπτυξιακή δυσλεξία είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για τους δυσλεκτικούς που παρατηρείται από νωρίς στη ζωή τους. Επίκτητη όμως είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει περιπτώσεις δυσλεξίας που εμφανίζονται σε ενήλικες που δεν είχαν προηγούμενες δυσκολίες στην ανάγνωση.

Η επίκτητη δυσλεξία εμφανίζεται σε άτομα που έχουν υποστεί ημικρανίες ή τραυματισμούς στον εγκέφαλο από εγκεφαλικά επεισόδια ή άλλα τραύματα. Ένας πιο τεχνικός όρος για την επίκτητη δυσλεξία είναι η αλεξία.

Αν και οι επιστήμονες δεν πιστεύουν ότι η αναπτυξιακή δυσλεξία προκαλεί νευρολογικές διαταραχές όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ, έχουν παρατηρήσει μια συσχέτιση μεταξύ της δυσλεξίας και συμπτωμάτων άτυπης άνοιας (άνοια που δεν οδηγεί σε νόσο του Αλτσχάιμερ). Σύμφωνα με ερευνητές, περίπου ένα στα πέντε άτομα με μαθησιακή δυσκολία που είναι άνω των 65 ετών θα εμφανίσει άνοια. 

Είναι πιο συχνή σε αγόρια παρά κορίτσια;

Θεωρείται ότι η δυσλεξία είναι πιο συχνή στα αγόρια παρά στα κορίτσια. Ωστόσο, διάφορες μελέτες που έχουν διεξαχθεί όλα αυτά τα χρόνια για να αξιολογηθεί εάν η πάθηση αυτή είναι όντως πιο διαδεδομένη στα αγόρια, έχουν εντοπίσει ότι επηρεάζει εξίσου τα αγόρια και τα κορίτσια. 

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα αγόρια απλά έχουν εξεταστεί περισσότερο για διαταραχές ανάγνωσης και δυσλεξίας επειδή είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν αντιδράσεις στην τάξη όταν διαπιστώσουν ότι δυσκολεύονται στην ανάγνωση.
Συνήθως, τα δυσλεκτικά κορίτσια τείνουν να μην εκδηλώνονται αλλά να κρύβουν τις δυσκολίες τους, παίρνει περισσότερο χρόνο για να παρατηρήσουν οι δάσκαλοι και οι γονείς την δυσκολία τους στην ανάγνωση. Δυστυχώς, αυτό οδηγεί συχνά σε πολλά κορίτσια να λαμβάνουν καθυστερημένη διάγνωση.

Δυσλεξία: Αίτια και μύθοι

ΑΡΘΡΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΗΓΗ

 




Αν θέλετε να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα νέα της Υγείας, κάνε Like στη σελίδα μας στο Facebook

Σχετικά άρθρα

Τελευταία Νέα

efimerevonta-nosokomeia
efimerevonta-farmakeia

Δημοφιλή Εβδομάδας

Editors' Picks