Η κακή αναπνοή δεν είναι απλώς ένα ενοχλητικό χαρακτηριστικό του κατοικιδίου. Συχνά αποτελεί το πρώτο σημάδι οδοντικής πλάκας, ουλίτιδας ή περιοδοντικής νόσου, προβλημάτων που μπορεί να προκαλέσουν πόνο και να επηρεάσουν τη γενική υγεία. Οι σκύλοι και οι γάτες κρύβουν συχνά τη δυσφορία τους, γι’ αυτό η πρόληψη έχει μεγαλύτερη αξία από την αναμονή μέχρι να σταματήσουν να τρώνε.
Τι συμβαίνει στα δόντια
Μετά το φαγητό, βακτήρια και υπολείμματα σχηματίζουν ένα λεπτό στρώμα πάνω στα δόντια, την οδοντική πλάκα. Αν δεν απομακρύνεται, σκληραίνει σε πέτρα, η οποία ερεθίζει τα ούλα. Η φλεγμονή μπορεί σταδιακά να επεκταθεί στους ιστούς και στο οστό που στηρίζει τα δόντια. Αυτή είναι η περιοδοντική νόσος και δεν αφορά μόνο ηλικιωμένα ζώα· η ανατομία του στόματος, το μέγεθος, η φυλή, η διατροφή και η καθημερινή φροντίδα επηρεάζουν τον κίνδυνο.
Η Αμερικανική Ένωση Νοσοκομείων Ζώων (AAHA) επισημαίνει ότι η οδοντική φροντίδα πρέπει να αποτελεί μέρος της προληπτικής κτηνιατρικής. Η πέτρα που έχει ήδη κολλήσει δεν αφαιρείται αποτελεσματικά με ένα απλό βούρτσισμα στο σπίτι· χρειάζεται κτηνιατρική αξιολόγηση και, όταν ενδείκνυται, επαγγελματικός καθαρισμός.
Ποια σημάδια χρειάζονται έλεγχο
Παρατηρήστε επίμονη δυσοσμία, κιτρινωπές ή καφέ εναποθέσεις, κόκκινα ή αιμορραγικά ούλα, σάλια, δυσκολία στη μάσηση, μάσημα μόνο από τη μία πλευρά, πτώση τροφής από το στόμα ή αλλαγή στη συμπεριφορά. Μερικά ζώα γίνονται ευερέθιστα όταν αγγίζουμε το κεφάλι τους, ενώ άλλα χάνουν βάρος ή προτιμούν μαλακή τροφή. Πρήξιμο στο πρόσωπο, πύον, έντονος πόνος, αιμορραγία ή άρνηση τροφής απαιτούν άμεση επικοινωνία με κτηνίατρο.
Μην προσπαθήσετε να ξύσετε την πέτρα με μεταλλικά εργαλεία και μην χρησιμοποιείτε ανθρώπινη οδοντόκρεμα. Ορισμένα προϊόντα για ανθρώπους περιέχουν συστατικά που δεν είναι ασφαλή για κατάποση από ζώα. Η Κτηνιατρική Σχολή του Cornell τονίζει ότι η διάγνωση και η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζονται στο κάθε ζώο.
Το σωστό βούρτσισμα βήμα προς βήμα
Η καλύτερη κατ’ οίκον συνήθεια είναι το καθημερινό βούρτσισμα, όταν το ζώο το ανέχεται. Ξεκινήστε για λίγες ημέρες αγγίζοντας απαλά τα χείλη και επιβραβεύοντας την ηρεμία. Στη συνέχεια βάλτε μικρή ποσότητα ειδικής οδοντόκρεμας για σκύλους ή γάτες στο δάχτυλο, χωρίς να πιέζετε τα ούλα. Όταν εξοικειωθεί, χρησιμοποιήστε μαλακή οδοντόβουρτσα ή δακτυλοβούρτσα και κάντε μικρές κυκλικές κινήσεις στην εξωτερική επιφάνεια των δοντιών, όπου συσσωρεύεται περισσότερη πλάκα. Δεν χρειάζεται να ανοίγετε με δύναμη το στόμα ούτε να επιμένετε αν φοβάται.
Αν το καθημερινό βούρτσισμα δεν είναι εφικτό, ακόμη και αρκετές φορές την εβδομάδα είναι χρήσιμες, αλλά δεν αντικαθιστούν τον κτηνιατρικό έλεγχο. Ζητήστε από τον κτηνίατρο να σας δείξει τεχνική και να προτείνει προϊόντα με τεκμηρίωση. Η Κτηνιατρική Επιτροπή Στοματικής Υγείας (VOHC) διαθέτει κατάλογο προϊόντων που έχουν αξιολογηθεί για μείωση πλάκας ή πέτρας, όπως ορισμένες τροφές, λιχουδιές και οδοντικά διαλύματα.
Μάσημα, τροφή και επαγγελματικός καθαρισμός
Δεν είναι όλα τα κόκαλα, τα κέρατα και τα πολύ σκληρά παιχνίδια ασφαλή. Μπορούν να σπάσουν δόντια ή να προκαλέσουν τραυματισμούς και απόφραξη. Επιλέξτε προϊόντα κατάλληλου μεγέθους, ελέγχετε το ζώο όσο μασά και απορρίψτε ό,τι έχει φθαρεί. Οι ειδικές οδοντικές τροφές και λιχουδιές μπορεί να βοηθούν συμπληρωματικά, αλλά δεν θεραπεύουν προχωρημένη νόσο και δεν πρέπει να προστίθενται χωρίς να υπολογίζονται οι θερμίδες.
Στην ετήσια εξέταση ο κτηνίατρος ελέγχει ούλα, δόντια, πόνο και πιθανές βλάβες. Αν χρειάζεται καθαρισμός, η πλήρης αξιολόγηση γίνεται με αναισθησία, ώστε να καθαριστούν και οι επιφάνειες κάτω από τα ούλα και να ληφθούν ακτινογραφίες όταν απαιτούνται. Η αναισθησία δεν είναι λόγος να αγνοείται η θεραπεία· ο κτηνίατρος εκτιμά τον κίνδυνο, κάνει τον απαραίτητο προεγχειρητικό έλεγχο και παρακολουθεί το ζώο. Μετά τον καθαρισμό, ζητήστε γραπτό πλάνο για το σπίτι και ημερομηνία επανελέγχου. Η συνέπεια είναι σημαντικότερη από την περιστασιακή χρήση πολλών προϊόντων, ενώ κάθε αλλαγή σε τροφή ή λιχουδιά πρέπει να ταιριάζει στις θερμιδικές και ιατρικές ανάγκες του ζώου.
Το συμπέρασμα
Η πρόληψη της περιοδοντικής νόσου αρχίζει στο σπίτι με ήπια, σταθερή εξοικείωση και ειδική οδοντόκρεμα, συνεχίζεται με ασφαλείς επιλογές μάσησης και ολοκληρώνεται με τακτικό κτηνιατρικό έλεγχο. Η δυσοσμία, ο πόνος ή η δυσκολία στο φαγητό δεν πρέπει να θεωρούνται φυσιολογικά. Μια μικρή καθημερινή επένδυση στη στοματική υγεία μπορεί να προστατεύσει την άνεση, τη διατροφή και την ποιότητα ζωής του κατοικιδίου για περισσότερα χρόνια.
